
ICANN; (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) internetin küresel ölçekte güvenli, kararlı ve tutarlı çalışmasını sağlamak üzere alan adları, IP adresleri, protokoller ve DNS kök sunucuları gibi temel kaynakların tahsisini yöneten kar amacı gütmeyen bir kuruluştur. 1998 yılında Kaliforniya’da kurulmuş olan ICANN internet ekosisteminin sorunsuz işlemesi için uluslararası paydaşların katılımıyla karar mekanizmaları geliştirir. İçeriğimizde ICANN nedir, ICANN akreditasyonu gibi konulara değineceğiz.

ICANN’in ana görevleri şunlardır:
- Alan Adı Yönetimi: gTLD (ör. .com, .info) ve ccTLD (ör. .tr) üst düzey alan adlarının tahsisi ve kayıt otoritelerinin (registrar) akreditasyonu.
- IP Adresi Tahsisi: Bölgesel İnternet Kayıt Kuruluşları (RIR) aracılığıyla IPv4 ve IPv6 adres bloklarının dağıtımı.
- DNS Kök Sunucuları: Kök DNS sunucularının koordinasyonu ve işletim politikasının belirlenmesi.
- Protokol Tanıtımı: İnternet protokollerinin (TCP/IP vb.) standartlarının IETF gibi teknik topluluklarla iş birliği içinde oluşturulması.
Bu görevler sayesinde ICANN, internet kullanıcılarının web sitelerine kesintisiz ve doğru şekilde erişmesini mümkün kılar. Ayrıca dijital dünyanın büyümesine uyumlu ve güvenli bir yapı sunarak internetin sürdürülebilirliğini destekler.
ICANN ve IANA sıklıkla birbirine karıştırılsa da görevleri farklıdır. ICANN, internet alan adları sistemini yöneten ve alan adı politikalarını belirleyen uluslararası kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. IANA (Internet Assigned Numbers Authority) ise internetin teknik altyapısının çalışmasını sağlayan operasyonel görevlerden sorumludur.
Temel farklar şu şekildedir:
|
ICANN |
IANA |
|
Alan adı politikalarını belirler. |
Teknik internet kaynaklarını yönetir. |
|
Registrar akreditasyonu verir. |
DNS Root Zone kayıtlarını yönetir. |
|
İnternet yönetişimini koordine eder. |
IP adresleri ve protokol numaralarını koordine eder. |
Günümüzde IANA'nın teknik operasyonları, ICANN bünyesinde faaliyet gösteren Public Technical Identifiers (PTI) tarafından yürütülmektedir.
ICANN, “multi-stakeholder” yani çok paydaşlı bir yapıyla yönetilir. Bu modelde hükümetler, özel sektör, akademi, teknik topluluklar ve bireysel kullanıcılar eşit söz hakkına sahiptir. Böylece politika oluşturma süreçleri şeffaf ve kapsayıcı şekilde ilerler.

ICANN akreditasyonu, bir alan adı kayıt firmasının (registrar) ICANN tarafından belirlenen teknik, mali ve operasyonel gereklilikleri karşıladığını gösteren resmi yetkilendirmedir. ICANN tarafından akredite edilen şirketler, belirli alan adı uzantılarının kayıt, yenileme, transfer ve yönetim işlemlerini uluslararası standartlara uygun şekilde gerçekleştirebilir.
Bir alan adı satın alırken tercih ettiğiniz firmanın ICANN akreditasyonuna sahip olması veya ICANN tarafından yetkilendirilmiş bir kayıt operatörü ile çalışması, alan adınızın güvenli şekilde yönetilmesi açısından önemlidir. Böylece transfer, yenileme, iletişim bilgileri güncelleme ve mülkiyet doğrulama gibi işlemler ICANN politikalarına uygun olarak yürütülür.
Türkiye’de alan adı hizmeti sunan birçok firma, ICANN Türkiye akreditasyonuna sahiptir. Örneğin:
- ASMCloud
- İsimtescil.net
- NicProxy
- Alantron
Bu firmalar Türkçe karakterli alan adları da dahil olmak üzere geniş uzantı desteği sunar ve ICANN’ın belirlediği standartlarla çalışır.
Bir alan adı satın alırken yalnızca fiyatı değil, kayıt kuruluşunun güvenilirliğini de değerlendirmek gerekir. ICANN politikalarına uygun çalışan kayıt firmaları sayesinde alan adınız uluslararası standartlara göre korunur.
ICANN'ın sağladığı avantajlardan bazıları şunlardır:
Bu nedenle özellikle kurumsal web siteleri ve ticari projeler için güvenilir bir alan adı kayıt firması tercih edilmesi büyük önem taşır.
İnternet’in alan adı sistemi (DNS) ve IP adres dağıtımını küresel ölçekte koordine eder. Üst seviye alan adlarının (TLD) politikalarını belirleyip kök sunucuların güvenli işlemesini denetler. Çok paydaşlı modelle hükümetler, teknik topluluklar, özel sektör ve kullanıcılar arasında işbirliği zemini sağlar.
ICANN; tek bir ülke veya kuruma bağlı olmayan, kar amacı gütmeyen uluslararası bir kuruluştur. Merkezi ABD’de olsa da yönetim ve karar süreçlerine tüm dünya paydaşları katılır. Bu yapı internet altyapısının şeffaf ve demokratik biçimde yönetilmesini amaçlar.
ICANN, doğrudan son kullanıcıdan ücret talep etmez. Alan adı kayıt operatörlerinden akreditasyon ve işlem ücretleri alır. Kayıt operatörlerinin başvuru ücreti tek seferlik yaklaşık 3.500 dolar, yıllık akreditasyon ücreti yaklaşık 500 dolardır. Ayrıca her kayıt veya yenileme işlemi için genellikle 0,25 dolarlık bir işlem ücreti uygulanır.